Nghiên cứu, phát huy giá trị tổng kết 10 năm thành lập và hoạt động cộng đồng họ Bùi Việt Nam

Nghiên cứu, phát huy giá trị tổng kết 10 năm thành lập và hoạt động cộng đồng                        họ Bùi Việt Nam

Nghiên cứu, phát huy giá trị tổng kết 10 năm thành lập và hoạt động cộng đồng họ Bùi Việt Nam

DSCN2335

 

Lễ kỷ niệm 10 năm thành lập và hoạt động của Cộng đồng họ Bùi Việt Nam diễn ra cách đây gần một năm nhưng ấn tượng còn lưu lại một cách sâu sắc trong nhiều người, nhiều địa phương có tổ chức hoạt động họ Bùi. Đây là một sự kiện có giá trị lớn trong nửa đầu nhiệm kỳ 2013 -2018 Đại hội Đại biểu họ Bùi toàn quốc lần thứ II

1.Ban tổ chức đã dầy công soạn thảo ấn hành tập kỷ yếu 10 năm thành lập và hoạt động cùng với những văn bản, văn kiện quan trọng có liên quan, thực chất như một tập biên niên sử của hoạt động dòng họ giai đoạn từ 2004 – 2014 (cuối) trong hoàn cảnh người ít việc nhiều. Sau buổi lễ, mỗi đại biểu được mang về một cuốn cẩm nang để tiếp tục tìm hiểu, nghiên cứu phong trào các địa phương, liên hệ thực trạng địa phương mình có kế hoạch điều chỉnh phát triển thời gian tới có hiệu quả nhất.

2.Phần kết luận tập kỷ yếu đề cập đầy đủ những thành công lớn, những tồn tại đáng quan tâm qua 3 thời kỳ.

a- Thời kỳ Ban Liên lạc lâm thời (2004 – 2008) là thời kỳ tạo dựng tổ chức, người ít việc nhiều đã tạo dựng thành tổ chức có tác dụng toàn quốc, có tôn chỉ mục đích rõ ràng được con cháu họ Bùi nhiệt tình tham gia… là thành công lớn nhất của thời kỳ này.

Chỉ tiếc rằng chưa nhận thức đầy đủ về tính đặc thù tổ chức hoạt động dòng họ, chưa nắm bắt hết sự phức tạp của đối tượng tham gia, chưa đề ra được quy ước thỏa đáng để mọi người tham gia phải tuân thủ. Khi bước vào hoạt động phát sinh nhiều vướng mắc, nhiều vấn đề không tìm được tiếng nói chung, mất đoàn kết nội bộ, đã phải dùng giải pháp từ nhiệm BLL Lâm thời để bầu ra ban trù bị Đại hội đại biểu họ Bùi toàn quốc lần thứ nhất là giải pháp tối ưu, bắt buộc.

b- Thời kỳ BLL chính thức (2008 – 2013) sau Đại hội Đại biểu họ Bùi toàn quốc lần thứ nhất (20/4/2008) là thời kỳ củng cố, ổn định tổ chức. Qua đại hội đã quy tụ được hơn 600 đại biểu của hơn 30 tỉnh thành vùng miền cả nước tham dự. Đại hội đã thảo luận thống nhất Điều lệ, Quy chế làm việc của BLL, bầu ra BLL, Thường trực và Nghị quyết về chương trình hoạt động nhiệm kỳ 2008-2013. Đại hội đã thành công tốt đẹp.

Tuy vậy có một số ủy viên lâm thời không thống nhất quan điểm, không tham gia đại hội sau đó đã cấu kết làm văn bản phủ quyết kết quả Đại hội, chủ trương thành lập “Hội đồng họ Bùi” hoạt động đối lập, tranh thủ xin gia nhập “Trung tâm UNESCO Văn hóa các dòng họ” để nâng cao uy thế… Nhưng do bị hạn chế nhiều mặt, lại không được bà con các vùng miền ủng hộ, tham gia, chẳng bao lâu “Hội đồng họ Bùi” tự tan rã!!!

  c- Thời kỳ từ Đại hội II (2013 đến nay) có thể nói là thời kỳ ổn định và phát triển. Đại hội Đại biểu họ Bùi toàn quốc lần thứ II đã quy tụ được hơn 1000 đại biểu của trên 40 tỉnh, thành vùng miền tham dự. Công tác chuẩn bị Đại hội đã tiến hành trước một năm rưỡi, tập hợp nhiều người có tâm huyết, có trình độ tham gia dự thảo, chỉnh sửa các loại văn kiện, kể cả dự kiến nhân sự, hồ sơ tài liệu được gửi đến các địa phương lấy ý kiến tham gia trước ngày Hội nghị trù bị 23-12-2012 đồng thời chuẩn bị cơ sở vật chất phục vụ Đại hội hoàn thành trước ngày 23-12-2012 đã tạo điều kiện cho Đại hội Đại biểu họ Bùi toàn quốc lần thứ II thành công tốt đẹp, được đánh giá chung là thắng lợi.

Tuy vậy vẫn chưa xuôi chèo mát mái. Vẫn có người còn bất đồng quan điểm tổ chức cho rằng phải đặt Hội đồng Trưởng lão (HĐTL) như Hội đồng trưởng tộc đứng trên BCH, có người không được cắt cử vào vị trí mong muốn dựa vào vài thiếu sót nhỏ trong tổ chức điều hành đại hội, soạn thảo ra những văn bản không đúng sự thật, phát tán lung tung, thậm chí tự khắc dấu của HĐTL để phục vụ cho mục đích riêng. Cũng có người xưa nay chưa hề xuất hiện tại văn phòng, chưa tham dự một buổi làm việc nào tại đó, lại viết thư phê phán là chuẩn bị đại hội sơ sài, bao gồm những người thiếu tâm huyết, thiếu khả năng, thiếu trách nhiệm!!! Những hoạt động trái chiều đó đã tan dần trong bóng tối.

Chúng ta có thể khẳng định rằng: Có sự lãnh đạo đúng đắn sát sao của các vị chân chính được Đại hội Đại biểu toàn quốc bầu ra. Có tâm huyết nhiệt tình thật sự của những người tham gia hoạt động dòng họ chân chính. Chúng ta đã vượt qua mọi trở ngại trong quá trình tổ chức hoạt động để từng bước phát triển.

Ngày 26/7/2015 (tức ngày 11/6 Ất Mùi) tổ chức Cộng đồng họ Bùi Việt Nam đã tổ chức lễ cắt băng khánh thành “Nơi thắp hương, thờ vọng các bậc Viễn tổ họ Bùi” – Nợi tiếp đón bà con nơi xa về, nơi làm việc của Cộng đồng họ Bùi Việt Namm, Thường trực BCH tại phòng 19c nhà 96A phố Định Công – quận Thanh Xuân – thành phố Hà Nội. Tuy quy mô công trình còn khiêm tốn nhưng phần nào thỏa mãn được mong muốn của bà con sau hơn 10 năm chờ đợi. Cũng là minh chứng của sự trưởng thành tổ chức Cộng đồng họ Bùi lên một bước mới.

3. Những kinh nghiệm có giá trị bài học, rút ra sau 10 năm thành lập và hoạt động của Cộng đồng họ Bùi Việt Nam, cụ thể như 8 bài học kinh nghiệm của GS, Thiếu tướng Bùi Phan Kỳ Chủ tịch BCH CĐHB Việt Nam (trích trong tập kỷ yếu 10 năm – trang 230-232) rất cần thiết được phổ biến cho mọi nơi, xin giới thiệu cùng bà con tham khảo:

Bài học thứ nhất: Con em họ Bùi có nhiều cách đến với Cộng đồng dòng họ, tùy theo lý tưởng sống của mỗi người, song có thể tổng hợp bằng hai cách chính:

– Số ít coi hoạt động dòng họ như một sân chơi, có thể đem lại chút danh vị, quyền lực, lợi ích… cách đến này không bền vững dễ ra đi, khi ý muốn cá nhân không được thỏa mãn.

– Số đông coi hoạt động dòng họ như sự tôn nghiêm khi bước chân tới miếu đường thờ phụng tiền nhân như lòng hiếu thảo của con cháu đối với cha mẹ. Một lòng một dạ vì dòng họ, không phụ thuộc vào vui buồn, khó dễ, tuyệt đối không vì danh lợi, gửi gắm chút lòng thành tới tổ tiên, nêu gương sáng cho con cháu. Cách này vừa đúng đắn, vừa bền vững lâu dài.

Trong thực tế không thể yêu cầu bất cứ ai phải giành 100% thời gian và công sức cho hoạt động cộng đồng, bình quân được 1/4 đến 1/6 ; được quá 1/4 phải coi là nỗ lực lớn. Chấp nhận sự phân công vào từng nhiệm vụ trong cộng đồng thực chất là chấp nhận giao trách nhiệm không phải là danh vị. Nhận trách nhiệm mà không hoàn thành, không có lý do chính đáng làm hỏng kế hoạch chung khác nào thất hứa với người ruột thịt.

Bài học thứ 2: Dòng họ như một xã hội thu nhỏ, tập hợp kiến thức và kinh nghiệm trên nhiều lãnh vực, có thuận có nghịch. Làm việc họ phải vừa “lạc quan tin tưởng” vừa nhẫn nại, gạn đục khơi trong. Lạc quan tin theo và truyền bá rộng rãi những mục tiêu và phương châm hoạt động của cộng đồng. Nhẫn nại làm từng việc thiết thực, tận dụng nguồn nhân lực, tài trí của người trong họ để biến mục tiêu và phương châm thành hiện thực, hết sức tránh mọi tư lợi, tranh chấp và đố kỵ cá nhân.

Bài học thứ 3: Đã thành tổ chức thì nhất thiết phải không ngừng kiện toàn mô hình của Cộng đồng tôn trọng Điều lệ, Quy chế, kỷ cương và phải có bàn bạc, họp hành, kết luận thành biên bản, nghị quyết. Các tuyến phải có quan hệ với nhau tất phải có công văn, thông báo … xảy ra việc bất thường phải có kiểm tra, kết luận, công khai minh bạch. Tức là phải vận dụng khoa học hành chính, đưa mọi việc, mọi người vào kỷ cương, nền nếp, có hành chính mới loại bỏ được hành tà. Đây là bài học quan trọng đã và đang được thực tiễn chứng minh.

Bài học thứ 4: Minh bạch tài chính và lợi ích là yêu cầu tối thượng của bất cứ tổ chức nào. Không sòng phẳng về tài chính và lợi ích có thể phá vỡ mọi tổ chức. Người gánh vác trách nhiệm nặng càng phải giữ sự trong sáng về tài chính, không lạm dụng, đề phòng bị bôi đen. Đã có dư luận lập tức phải tổ chức kiểm tra một cách nghiêm chỉnh, công khai luôn tìm giải pháp thiết thực nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của bà con dòng họ.

Bài học thứ 5: Hoạt động dòng họ là hoạt động đặc thù, không giống bất kỳ tổ chức xã hội nào. Tác dụng của mỗi thành viên đối với dòng họ cần được đánh giá theo “công năng trí tuệ”, biến mục tiêu phương châm thành hiện thực, không tùy thuộc vào giới tính, hay độ tuổi. Công năng trí tuệ của một thành viên không phải là một đại lượng bất biến, mà có cao có thấp, có tăng có giảm do tổ chức đánh giá. Còn công năng trí tuệ đóng góp cho dòng Họ thì phát huy. Khi đã ốm đau,  mệt mỏi… hoặc công năng hạn chế thì không nên cưỡng ép. Chính vì vậy phải luôn bồi dưỡng lớp người kế tục, lấy “trong sáng, trí tuệ, khả năng quy tụ” làm tiêu chí hàng đầu.

Bài học thứ 6: So với các họ bạn, CĐHB VN có Hội đồng Trưởng lão, nhằm kế tục truyền thống tôn trọng người già. Điều đó không có nghĩa là đòi hỏi lớp người già phải gánh trách nhiệm nặng trong việc chấp hành các nghị quyết của Đại hội. Cũng không có nghĩa là người già giành lấy quyền lực của các trưởng tộc trong từng chi họ vốn là những cương vị bẩm sinh không ai có quyền thay thế.

Bài học thứ 7: Mối quan hệ giữa các tuyến trong Cộng đồng họ Bùi là mối quan hệ vừa “bình đẳng, vừa tùy thuộc”. Bình đẳng ở chỗ tuyến nào tự quyết định mọi việc của tuyến mình theo nguyện vọng đông đảo bà con dòng họ. Nhưng tùy thuộc vì tuyến nhỏ nằm trong tuyến lớn. Tuyến lớn phải bao gồm các tuyến nhỏ, có tầm nhìn và trách nhiệm khác nhau, kinh nghiệm của tuyến này là bài học của tuyến khác.

Bài học thứ 8: Các họ bạn và tổ chức UNESCO Văn hóa các dòng họ vừa là bạn đồng hành, vừa là “các quan sát viên” giám sát hoạt động của Cộng đồng họ Bùi một cách khách quan trung thực trong mối quan hệ chỉ có họ bạn. Không phân chia họ lớn, họ nhỏ, cao hay thấp mà chỉ có các họ thông gia gắn kết với nhau trong một bọc “con Lạc cháu Hồng”. Sự ủng hộ của chính quyền địa phương các cấp và nhân dân là yếu tố quan trọng giúp ta hoàn thành nhiệm vụ. Bồi đắp cho tình cảm đó ngày càng tốt đẹp là trách nhiệm của tất cả các tuyến họ Bùi. Sự gắn kết hoạt động sâu rộng giữa trong và ngoài dòng họ chính là sự đóng góp của dòng họ. Chúng ta vì sự nghiệp tăng cường củng cố, phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc Việt Nam.

4. Thực tiễn hoạt động tổ chức Cộng đồng trong 10 năm qua, mặc dù phía lãnh đạo và những thành viên chân chính đã hết lòng vì tổ chức dòng họ. Nhưng qua mỗi thời kỳ vẫn phát sinh những sự cố thăng trầm tuy không ngăn cản được bước tiến của tổ chức hoạt động dòng họ nhưng phần nào có bị ảnh hưởng lòng tin của số ít bà con là điều không đáng có. Phần nào cũng có nguyên nhân của nó.

Điều cơ bản là qua hai đại hội  I & II chúng ta đã xây dựng Điều lệ tổ chức hoạt động, Quy chế làm việc của ban lãnh đạo. Cả hai đạo luật cơ bản nhưng chưa xây dựng các quy ước, hướng dẫn thể chế sinh hoạt, tham gia sinh hoạt dòng họ. Người tham gia sinh hoạt với ý thức tự nguyện là điều đáng quý, trước khi tham gia con cháu tìm hiểu được rõ ràng hơn về: Dòng họ là gì? Tại sao nên tham gia hoạt động dòng họ? Vào hoạt động được lợi cái gì, thiệt mức nào?…  lúc đó sẽ tham gia với ý thức tự giác, gặp hoàn cảnh nào cũng sẽ xử lý phù hợp lợi cả đôi đường  không gây sự cố đáng tiệc.

Thiết nghĩ họ Bùi ta từ các vị lãnh đạo đến những người tham gia hoạt động nhiều năm, có nhiều kinh nghiệm, khả năng và tâm huyết, có kiến thức, tri thức cao sẽ cùng nghiên cứu tình hình thực tiễn dòng họ, với kinh nghiệm thực tiễn rút ra trong quá trình hoạt động, cần nâng lên thành những lý luận cơ bản trong hoạt động dòng họ, viết thành các đề mục sử dụng cho con cháu họ Bùi học tập, nghiên cứu xác định đúng đắn vai trò vị trí của mình trong việc họ, quyền lợi và trách nhiệm của thành viên họ tộc, không chỉ sử dụng trong hiện tại mà sẽ là giá trị phi vật thể để lại cho mai sau. Theo tôi, quy định thu chi tài chính của BCH, bước đầu đã vận dụng bài học kinh nghiệm thứ 4 trong 8 bài học cần được phát triển. Khi con cháu đã có tinh thần tự giác tham gia việc họ, sẽ hết lòng vì xây dựng dòng họ.

Tôi xin phép mượn lời dạy của người xưa rằng: “thời gian cứ dần trôi, con người thế hệ này kế tục thế hệ khác như dòng nước chảy xuôi không ngừng. Tiền bạc của cải có bao nhiêu rồi tiêu xài cũng hết. Chỉ có những công trình, kỷ vật, nếu chúng ta biết bảo quản, giữ gìn sẽ mãi mãi trường tồn với thời gian”

Mong họ Bùi của chúng ta thực hiện như lời dạy đó.

Trân trọng

Bùi Đình Phi