VỀ VÂN XUYÊN-HOÀNG VÂN- HIỆP HÒA

VỀ VÂN XUYÊN-HOÀNG VÂN- HIỆP HÒA

VỀ VÂN XUYÊN-HOÀNG VÂN- HIỆP HÒA

Viếng: Trịnh Ngô Dụng (đại thần nhà Hậu Lê) Hiệp Hòa – Gốc họ Bùi

 

    Ngày 12 tháng 3 năm Đinh Dậu (2017), BCH họ Bùi tỉnh Bắc Giang tổ chức đoàn đại biểu về dự lễ tế tổ họ Bùi làng Vân Xuyên – Xã Hoàng Vân -huyện Hiệp Hòa nhân ngày đón nhận bằng xếp hạng Di tích Lịch sử Văn hóa cấp tỉnh (Mộ và Từ đường tiến sĩ Trịnh Ngô Dụng).

 

LE DON NHAN

 

Đoàn chúng tôi gồm: Ông Bùi Đình Nhung, Bùi Văn Thêm, Bùi Hữu Bảo, Bùi Văn Lân

TANG HH

BCH CĐ họ Bùi Việt Nam có: Ông Bùi Văn Vượng, Bùi Huy Phác, Bùi Văn An, Bùi Đức Tấn, Bùi Đình Quế, Bùi Quang Tuấn, bà Bùi Trịnh Thúy Hằng và bà Bùi Hằng Nga.

NHIET LIET CM

 

 

SƠ LƯỢC VỀ THÂN THẾ SỰ NGHIỆP CỦA TRỊNH NGÔ DỤNG

    Trịnh Ngô Dụng (1684 – 1746) là đại thần nhà Hậu Lê trong lịch sử Việt Nam. Ông đỗ tam giáp đồng Tiến sĩ khoa thi năm Tân Sửu (1721), niên hiệu Bảo Thái năm thứ hai triều vua Lê Dụ Tông, làm quan đến chức Đặc tiến Kim tử Vinh lộc Đại phu, Trụ quốc Thượng giai, Binh bộ Thượng thư tước Nhi Quận công.

Ngô Dụng sinh tại làng Vân Trì, tổng Hoàng Vân, huyện Hiệp Hòa xứ Kinh Bắc (nay là làng Vân Xuyên, xã Hoàng Vân, Hiệp Hòa, Bắc Giang), tự là Điển Trai, hiệu là Quế Hiên. Vì có công lao to lớn với đất nước, dẹp loạn an dân, được chúa thượng ban cho họ Trịnh, nên tên từ Ngô Dụng trở thành Trịnh Ngô Dụng.

Ngô Dụng là cụ tổ đời thứ ba họ Ngô làng Vân Xuyên, họ Ngô làng Vân Xuyên có gốc họ Bùi từ làng Ân Thi, Hưng Yên lên đã được 14-15 đời.

Thủa nhỏ Ngô Dụng được phụ thân dạy chữ nho tại gia, lớn lên được gửi theo học tiến sỹ Trịnh Đức Liên ở làng Đại Mão, tổng Siêu Loại, phủ Thuận An xứ Kinh Bắc (nay thuộc huyện Thuận Thành, Bắc Ninh).

Năm 12 tuổi Ngô Dụng đi thi tứ trường, các quan trường chê là nhỏ tuổi không cho thi, phải về quê nhà dùi mài kinh sử để đợi ngày. Năm 15 tuổi dự thi tứ trường (thi Hương), đỗ tam trường. Năm 19 tuổi lại thi hương, đỗ tứ trường. Năm 29 tuổi thi xuân thí (thi Hội), đỗ tam trường. Năm 36 tuổi thi Lại bộ đỗ thứ ba, được bổ làm quan nho học, Huấn đạo Phủ Thăng Hoa.

Năm 37 tuổi, ông thi Xuân thí (thi Hội), đỗ tứ trường. Khoa thi Đình năm Tân Sửu (1721), niên hiệu Bảo Thái năm thứ 2 đời vua Lê Dụ Tông, Ngô Dụng đỗ đệ tam giáp Đồng tiến sỹ xuất thân ở tuổi 37. Khoa thi này cả nước có 25 người đỗ trên 3.000 sỹ tử dự thi. Sau khi đỗ Tiến sỹ, Ngô Dụng được bổ làm quan Công Lang Binh Khoa Cấp sự trung.

Năm 40 tuổi làm quan Giám sát Ngự sử đạo Thái Nguyên. Năm 44 tuổi làm quan Đốc Đồng sứ Hải Dương. Năm 46 tuổi làm quan Mậu Lâm lang, Đông Các Hiệu Thư, cùng năm ấy làm quan Thanh Hình Hiến sứ, tự hiệu sát sứ Sơn Nam. Năm 48 tuổi làm quan Hiển Cung Đại Phu, Đông các Học sỹ, Tư thận Thiếu doãn Trung liệt.

Năm 50 tuổi làm quan Tư thận Thiếu doãn, Hàn Lâm viện; cùng năm ấy làm quan Phủ doãn phủ Phụng Thiên (tức tri phủ kinh thành Thăng Long). Năm 52 tuổi làm quan Hoàng Tín Đại Phu, Ngự Sử Đài; cùng năm ấy làm quan Trung Đại Phu, Ngự Sử Đài, phó Đô Ngự Sử. Năm 54 tuổi làm quan Trung Chính Đại Phu, Hàn Lâm viện.

Năm 56 tuổi làm quan Thừa Chánh sứ xứ Thanh Hoá; cùng năm ấy làm Thượng Tướng quân thống lĩnh binh mã đi dẹp loạn hạt Lạng Giang xứ Kinh Bắc.

Năm 58 tuổi, làm quan Gia Hành Đại Phu, Công bộ Tả Thị Lang, Chính Khanh Trung Ban; cùng năm ấy được phong chức Đặc Tiến Kim Tử Vinh Lộc Đại Phu, Nhập Thị Nội, Tòng Hình bộ Tả Thị Lang, Hành Ngự Sử đài, Phó Đô Ngự Sử, Đức Quốc Thượng Giai.

Năm 59 tuổi làm quan Trấn thủ xứ Thanh Hoá, dẹp loạn cướp biển và cướp núi đang hoành hành. Năm 61 tuổi (1745) được phong chức Đặc Tiến Kim Tử Vinh Lộc Đại Phu, Nhất Thị lang, Hành Tham Tụng, Trụ Quốc Thượng Giai, Lại bộ Tả Thị lang, tước Nhi Đình hầu.

Năm 62 tuổi, vào khoa thi Hội tháng 3 năm Bính Dần (1746) cụ làm quan chánh chủ khảo khoa thi này. Tháng tư năm ấy Ngô Dụng làm chánh sứ đi sang nhà Thanh bên Trung Quốc. Tháng 5 năm ấy Ngô Dụng bị mắc bệnh hiểm nghèo trên đường đi sứ, phải trở về làng Vân Trì dưỡng bệnh. Nhà vua cử quan ngự y của triều đình về thuốc thang chăm sóc cụ đến giây phút cuối cùng. Nghe tin cụ sắp mất, triều đình vô cùng thương tiếc, nhà vua xuống chỉ bãi chầu 3 ngày, và gửi về gia đình 500 lạng bạc, 10 tấm gấm hoa vàng để vào việc tang. Vào giờ dần mồng 3 tháng 7 năm Bính Dần (1746) lúc hấp hối, cụ dặn dò con cháu phải chôn cụ ở đồi Lang Thông, Vạn Thạch, Hoàng Vân, không được xây lăng mộ, số tiền vua Lê, chúa Trịnh ban cho dùng để làm đường cho nhân dân đi. Vào giờ Mão ngày mồng 3 tháng 7 năm Bính Dần, Ngô Dụng qua đời tại quê nhà, thọ 62 tuổi.

Ngày 2 tháng 9 nhà vua lại sai quan Khâm sai đại thần Đặc tiến Kim tử Vinh lộc Đại phu Nguyễn Trọng Đôn về tại gia phúng viếng, đọc văn tế cụ rất thống thiết. Ngày 20 tháng 9 triều đình xuống chiếu sắc phong chức Đặc tiến Kim tử, Vinh lộc Đại phu, Trụ quốc Thượng giai, Binh bộ Thượng thư, Nhi Quận công.

 

MO TO

 

Năm Đinh Mão (1747) Hoàng thượng Lê Hiển Tông và chúa thượng Trịnh Doanh nhớ tới công lao của cụ, lại có sắc phong cho Trịnh Ngô Dụng làm Phúc đẳng thần được thờ ở đình làng cùng với thành hoàng Cao Sơn, Quý Minh (còn gọi là Đức Thánh Đuổm, Dương Tự Minh).

Họ Ngô làng Vân Xuyên vẫn còn lưu giữ được chiếc kiệu của cụ Ngô Dụng thường dùng lúc làm quan.

 

LỄ ĐÓN NHẬN BẰNG CÔNG NHẬN DI TÍCH VÀ TẾ TỔ

Ngày 12 tháng 3 năm 2017 tại Từ đường họ Ngô (Bùi) làng Vân Xuyên UBNX xã Hoàng Vân long trọng tổ chức lễ trao bằng công nhận di tích Lịch sử-Văn hóa cấp tỉnh (Mộ và Từ đường Tiến sĩ Trịnh Ngô Dụng). Ông Phó chủ tịch UBND huyện Hiệp Hòa, thừa ủy quyền của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang trao bằng công nhận di tích Lịch sử-Văn hóa cấp tỉnh cho dòng họ Bùi

(Ngô). Đến dự có đông đủ các ban, ngành, đoàn thể xã Hoàng Vân, bà con họ Ngô (Bùi) xã Hoàng Vân, họ Bùi Ân Thi, Hưng Yên, BCH CĐ họ Bùi Việt Nam, BCH họ Bùi tỉnh Bắc Giang, bà con trong thôn Vân Xuyên.

BAN THƠ

Buổi lễ diễn ra trong một không gian làng quê yên bình, giàu truyền thống cách mạng với 15 làng vùng an toàn khu. Đây cũng là dịp ôn lại truyền thống khoa bảng, cách mạng của các bậc tiền nhân, tri ân, vinh danh tổ tiên, động viên con cháu phát huy truyền thống, đoàn kết xây dựng đời sống, quê hương ngày càng giàu đẹp để nơi đây có thể trở thành một địa điểm trong các tua du lịch văn hóa, lịch sử, tâm linh không những của họ Bùi Bắc Giang, họ Bùi cả nước mà còn là của cả trăm họ người Việt;

LE TE

Bữa cơm tại sân Từ đường họ Ngô (Bùi) ngoài trời mưa xuân se lạnh nhưng ấm tình dòng tộc anh em có sự gắn kết cội nguồn lịch sử, cả sự giao thoa văn hóa giữa các vùng miền tổ quốc, lòng hiếu khách của họ Bùi-Hoàng Vân thật chu đáo vẹn toàn, sâu nặng. Hẳn ai đã đến một lần, chắc không thể nào quên nghĩa cử thân thiện này…

Cuộc hội ngộ đầy lưu luyến nhưng vì thời gian hạn hẹp nên cũng phải chia tay, những nét mặt hân hoan, mến khách của bà con họ Bùi Vân Xuyên khi chia tay, chúng tôi, cảm nhận sâu sắc nghĩa tình bà con họ Bùi nơi đây hôm nay thật không lời văn nào diễn tả hết được! Xin tạm biệt, hẹn gặp  những lại lần sau!!!

 

                                                                                    Bùi Thêm BG